Grafiki Anny Waligórskiej w przestrzeni Gdańska – ruszyła Pomorska Kolej Metropolitalna

Prace Anny Waligórskiej, które zwyciężyły w V edycji konkursu Galerii Zewnętrznej Miasta Gdańska, można już podziwiać w przestrzeni miasta. Zdobią one wiaty ośmiu przystanków Pomorskiej Kolei Metropolitalnej, która oficjalnie działa już od początku września 2015 r.

Po ponad dwóch latach budowy ruszyła Pomorska Kolej Metropolitalna łącząca Gdańsk z Kaszubami. Uroczyste otwarcie nastąpiło 30 sierpnia 2015 r. w nowym terminalu T2 Portu Lotniczego im. Lecha Wałęsy. Wśród zaproszonych gości pojawili się przedstawiciele Zarządu Województwa Pomorskiego oraz premier Ewa Kopacz.

Pomorska Kolej Metropolitalna jest historyczną następczynią przedwojennej Kolei Kokoszkowej, która została zniszczona w 1945 roku. Jej odbudowa była postulowana przez wiele lat przez samorządowców i inżynierów. To obecnie największa inwestycja w historii województwa pomorskiego, a także pierwsza w Polsce linia kolejowa wybudowana przez samorząd wojewódzki.

9

W ramach Galerii Zewnętrznej Miasta Gdańska został ogłoszony konkurs na grafikę zdobiącą wiaty przystanków kolei. Tym razem Galeria Zewnętrza opuściła granice rewitalizowanej dzielnicy Dolne Miasto i skupiła się na innej części Gdańska. Dlatego V edycja konkursu została zrealizowana we współpracy z samorządową spółką Pomorska Kolej Metropolitalna S.A. Jej zwycięzcą została Anna Waligórska, której grafiki możemy dziś podziwiać w przestrzeni Gdańska. Jury jednogłośnie zdecydowało się przyznać jej pierwszą nagrodę. W zgodnej ocenie jurorów projekt Anny Waligórskiej współpracuje z lekkością nowomodernistycznej architektury kolejowych przystanków i równocześnie swoją organiczną wyobraźnią rozpuszcza rzeczowość budowlanej struktury. Wykonana w postaci perforacji ścian osłonowych wiat przystankowych artystyczna grafika wraz z iluminacją podkreśla wyjątkowy charakter każdego z 8 przystanków PKM, stanowiąc jednocześnie estetyczno-architektoniczny wyróżnik całej nowej linii kolei metropolitalnej.

- „Zaprojektowana przeze mnie grafika spełnia dwojaką funkcję: informacyjną oraz artystyczną. W swoim projekcie odwołałam się do miejsc, w których powstała linia kolejowa. Linia ta częściowo jest poprowadzona starą trasą łączącą niegdyś Gdańsk-Wrzeszcz ze Starą Piłą. Stacja Kiełpinek była stacją graniczną pomiędzy Polską a Wolnym Miastem Gdańskiem. Większa część trasy kolejowej jest poprowadzona skrajem wzgórz morenowych. Nasyp kolejowy jest obecnie zalesiony, a dawny dworzec stacji Kiełpinek otoczony bujną zielenią” – mówi artystka, Anna Waligórska.

Inspiracją artystki przy projektowaniu grafiki była przyroda stanowiąca ważny element krajobrazu, w którym powstała linia Pomorskiej Kolei Metropolitalnej. – „Współczesna bryła architektoniczna przystanków Kolei stanowi mocny akcent w otaczającym ją krajobrazie. Na wszystkich ośmiu stacjach pojawiają się cyfry znaczące kolejność przystanków, począwszy od przystanku Strzyża aż do ostatniej stacji w Baninie. Cyfry na elewacjach zostały zaprojektowane jako duże, dominujące w kompozycji elementy, które są widoczne z daleka i ułatwiają orientację pieszych w rozległych przestrzeniach komunikacyjnych w rejonie przystanków. Na każdym przystanku pojawia się także napis z nazwą stacji. Moim założeniem było stworzenie w obrębie przestrzeni przystanków nastroju wyciszenia i spokoju. Chciałam stworzyć wrażenie przebywania w przestrzeni pozamiejskiej, w otoczeniu przyrody” – wyjaśnia artystka.

Dużą rolę w tym projekcie odgrywa światło, którego działanie powoduje powstawanie iluminacji oraz cieni we wnętrzach wiat przystankowych. Światło dzienne daje efekt przeświecania promieni słonecznych poprzez liście czy gałęzie. Natomiast oświetlenie sztuczne daje po zmroku efekt rozświetlenia wnętrza przystanku i podświetlenia od wewnątrz grafiki na elewacji. Dzięki temu w wieczornym czy nocnym krajobrazie stacja jest widoczna z daleka, a ornament znajdujący się na elewacji jest wypełniony światłem. Przy oświetleniu przystanków PKM wykorzystano najnowocześniejsze oprawy LED-owe. Na każdym kolejowym obiekcie jest ich średnio 60-70. Ich moc waha się od 13 do 40 W. Tak więc mimo bardzo dużej ilości światła w obrębie przystanku, ilość pobieranej energii będzie stosunkowo niewielka.

O współpracy z Centrum Stuki Współczesnej Łaźnia tak mówił prezes PKM Krzysztof Rudziński. „Dlaczego Galeria? Mam wrażenie, że w wielu polskich miastach, bo nie dotyczy to tylko Gdańska, cały czas skupiamy się na tym, co jest wewnątrz. Na galeriach, które pokazują dla niewielkiego, w sumie niezainteresowanego gremium, różnego rodzaju dzieła artystyczne – rzeźbę, malarstwo, grafikę. Natomiast taka realizacja pojawia się dla setek tysięcy ludzi. Z mojej praktyki wieloletniej przy realizacji różnego rodzaju projektów, zauważyłem i nauczyłem się jednego – że pokazując społeczeństwu czy ludziom coś lepszego, w jakimś stopniu podnosimy ten poziom, na którym żyjemy i podnosimy sposób patrzenia na świat. „Patrzenie na świat zmienia się także pod wpływem sztuki w przestrzeni publicznej poprzez właśnie to estetyczne wpisywanie się w przestrzeń, poprawianie estetycznej jakości otoczenia”.

1

2

3

4

5

6

7

8

fot. materiały prasowe PKM

PATRONI / PARTNERZY